Gaelic Language Plan

CAIBIDIL IV - GNÌOMHACHADH IS SGRÙDADH

Clàr-ama

Bidh am Plana Gàidhlig seo an gnìomh gu foirmeil airson 5 bliadhna bhon cheann-là seo no gus am bi plana ùr air a chur an sàs. Ann an Caibidil II - Bun-dhleastanasan chomharraich sinn na cinn-là sùilichte fa leth air am bi sinn a' sùileachadh dleastanasan sònraichte a ghnìomhachadh, mar an sgrùdadh air comas cànain taobh a-staigh Riaghaltas na h-Alba ann am bliadhna a h-aon.

Foillseachadh a' Phlana

Bidh Plana Cànain Riaghaltas na h-Alba air fhoillseachadh san dà-chànan air làrach-lìn Riaghaltas na h-Alba. Còmhla ri sin, bidh sinn:

• a' cur a-mach fios naidheachd ag ainmeachadh a' Phlana;
• ag innse do luchd-obrach mun Phlana tro Eadra-lìon Riaghaltas na h-Alba;
• a' sgaoileadh lethbhric den Phlana gu ar NDPBan agus Buidhnean-gnìomha, luchd-ionaid agus cunnradairean;
• a' sgaoileadh lethbhric den Phlana gu buidhnean eile aig a bheil ùidh ann; agus
• a' toirt seachad lethbhric ma thèid an iarraidh.

Rianachd airson a ghnìomhachadh

'S e am Plana seo poileasaidh Riaghaltas na h-Alba agus chaidh aonta a chur ris gach cuid le Ministearan na h-Alba agus le Bòrd Ro-innleachd Riaghaltas na h-Alba.

Uallach Iomlan

Bidh uallach air an Rùnaire Maireannach airson dèanamh cinnteach aig a' cheann thall gun coilean Riaghaltas na h-Alba na dleastanasan sa Phlana seo.

Àrd-stiùirichean

Cleachdaidh Riaghaltas na h-Alba dòigh thiomnaichte airson gnìomhachadh a' Phlana agus bidh uallach air Àrd-stiùirichean airson dèanamh cinnteach gum bi an luchd-obrach aca air an dèanamh mothachail air a' Phlana seo agus a' bhuaidh a bhios aige air an raon obrach aca.

Aonad Gàidhlig Riaghaltas na h-Alba

Bidh e an urra ri Aonad Ghàidhlig Riaghaltas na h-Alba, a tha na phàirt de Bhuidheann-stiùiridh EEA&C agus air a bheil uallach airson cùisean a bhuineas do phoileasaidh Gàidhlig, fiosrachadh a thional mu ghnìomhachadh a' Phlana agus aithisg mun seo a chur gach bliadhna chun a' Bhòrd Ro-innleachd agus a' Mhinistear airson na Roinn Eòrpa, a' Chultair agus Chùisean Taobh a-muigh. Bidh an aithisg seo ri faotainn le Bòrd na Gàidhlig agus bidh geàrr-chunntas air fhoillseachadh air ar làrach-lìn. Mur bithear a' coinneachadh ri cumhachan a' Phlana, mìnichidh an aithisg na h-adhbharan air a shon agus na ceuman a tha Riaghaltas na h-Alba a' gabhail gus aghaidh a chur air na duilgheadasan.

Luchd-obrach fa leth

Bidh stiùireadh air a dheasachadh agus bidh e ri fhaotainn air eadra-lìon Riaghaltas na h-Alba a tha a' mìneachadh do luchd-obrach dè tha am plana a' ciallachadh dhaibhsan. Bithear a' cur ris an stiùireadh seo nuair a bhios sin iomchaidh le fiosrachadh mu làimhseachadh conaltradh Gàidhlig, fòn agus ullachadh conaltradh dà-chànanach.

Seirbheisean air an lìbhrigeadh le treas phàrtaidhean -

Feuchaidh Riaghaltas na h-Alba ri dèanamh cinnteach, far am bi e iomchaidh, gur e cumhachan a' phlana seo a bheir cumadh air aontaidhean no ullachadh le treas phàrtaidhean a thaobh lìbhrigeadh a sheirbheisean don phoball. Tha an dleastanas seo a' gabhail a-steach seirbheisean a dh'fhaodadh a bhith air an leigeil a-mach air chùmhnant. Far nach eil Plana Gàidhlig aig an treas phàrtaidh, iarraidh sinn orra cumhachan plana Gàidhlig Riaghaltas na h-Alba a leantainn agus dèanamh cinnteach gun tèid innse don luchd-obrach aca mu chumhachan a' phlana.

Bidh uallach air a' mhanaidsear cunnraidh iomchaidh airson sgrùdadh coileanadh an t-solaraiche seirbheis an co-cheangal ri ullachadh sam bith air a dhèanamh airson na Gàidhlig. Bidh seo air a dhèanamh mar phàirt gnàthach den mhodh stiùireadh cunnraidh.

Goireasachadh a' Phlana

Nì Riaghaltas na h-Alba solarachadh iomchaidh airson goireasachadh a' Phlana seo, a thaobh nan seirbheisean a tha air an lìbhrigeadh dìreach thugainn. Bidh e an urra ri NDPBan agus Buidhnean-gnìomha, luchd-ionaid agus cunnradairean ullachadh a dhèanamh airson coinneachadh ri cosgaisean gnìomhachadh nam planaichean Gàidhlig aca fhèin.

Sgrùdadh air gnìomhachadh

Ann an sgrùdadh gnìomhachadh Plana Gàidhlig Riaghaltas na h-Alba, cuiridh sinn cudrom air na raointean a leanas gu sònraichte:

• poileasaidhean Riaghaltas na h-Alba agus mar a tha iad a' toirt buaidh air leasachadh na Gàidhlig;
• gnìomhachadh bun-dhleastanasan sònraichte ann an Caibidil II, mar an tomhas de chonaltradh a gheibhear sa Ghàidhlig, na bhios air a fhreagairt sa Ghàidhlig, agus an ùine freagairt;
• na thathar a' cur ri gnìomhachadh Plana Nàiseanta na Gàidhlig mar a tha air a mhìneachadh ann an Caibidil III;
• fiosrachadh mu stuthan fhoillseachadh ann an Gàidhlig gu h-iomlan no ann an geàrr-chunntais;
• càileachd seirbheis nan solaraichean eadar-mhìneachaidh/eadar-theangachaidh a' gabhail a-steach ùineachan freagairt;
• sgrùdadh càileachdail air dè cho èifeachdach 's a tha Riaghaltas na h-Alba a' toirt aire don Ghàidhlig na rianachd làitheil;
• an seòrsa agus an àireamh de bheachdan a gheibhear mu lìbhrigeadh nan ceuman a tha anns a' Phlana;
• an àireamh de luchd-cleachdaidh na Gàidhlig (aig diofar ìrean fileantachd agus le diofar sgilean) ann an Riaghaltas na h-Alba;
• an tomhas de ionnsachadh Gàidhlig a tha air a dhèanamh le luchd-obrach Riaghaltas na h-Alba;
• an àireamh de dhreuchdan air an sanasachadh le Riaghaltas na h-Alba far a bheil ìre shònraichte de Ghàidhlig air a ghabhail a-steach san tuairisgeul obrach agus fiosrachadh mu ciamar a chaidh na dreuchdan sin a lìonadh;
• an adhartas air a dhèanamh le Buidhnean-gnìomha agus Buidhnean poblach Neo-Roinneil Riaghaltas na h-Alba a dh'ionnsaigh leasachadh am Planaichean fhèin.